|
|
ERNST WIECHERT (1887 - 1950)
w Internecie
http://www.ernst-wiechert.de
Serdecznie witam na mojej stronie poświęconej Ernstowi Wiechertowi!
Ernst Wiechert zalicza się do znakomitych pisarzy XX wieku. Przez całe swoje życie był postacią kontrowersyjną. Tak więc zarzucano mu, że bohaterowie jego pierwszych powieści reprezentują wartości, które później znalazły tyle uznania w oczach przyszłych władców świata, z drugiej zaś niektórzy powojenni funkcjonariusze traktowali go niekiedy jak antyfaszystę walczącego o interesy klasy robotniczo-chłopskiej. Część krytyków podkreśla jego głęboką znajomość Biblii i ciągłe czerpanie z elementów etyki chrześcijańskiej, inni wytykają mu, iż odrzucił Boga i konsekwentnie neguje instytucje kościelne. Powszechnie wiadomo, że jego miłość do rodzinnych stron znajdowała swój wyraz w prawie każdym napisanym utworze, jeden z polskich literatów rodowodem z kresowego krajobrazu brzózek karłowatych twierdzi natomiast, iż Wiechert nie rozumie mazurskiej ziemi. Przez większość znawców literatury pisarz stawiany jest w jednym rzędzie z takimi znakomitościami, jak Hermann Hesse, czy Thomas Mann (rodzina Mannów nie darzyła go zbytnio sympatią, co doszło do głosu w drugiej połowie lat czterdziestych), niektórzy jednak uważają jego twórczość za trywialną. Mimo tych rozbieżnych opinii jedno jest pewne: przez dziesięciolecia pisarz wywierał duży wpływ zarówno na młodzież, jak i na przedstawicieli starszego pokolenia. Z każdym opublikowanym utworem wzrastała jego popularność. Kryzys pojawił się w najbardziej nieoczekiwanym momencie. Po drugiej wojnie światowej sytuacja w Niemczech była ze zrozumiałych względów bardzo napięta. Ernst Wiechert nie ograniczył się do działalności literackiej, lecz zaczął zabierać głos w kwestiach politycznych. Jego wywiady i artykuły prasowe wywołały różne reakcje, często bardzo nieprzyjazne. Przeciwnicy zaczęli atakować go w niewybredny sposób, wykorzystując nawet jego życie prywatne. Jako przykład można podać tu spór z władzami miasta Wolfratshausen, które usiłowały umieścić w jego domu uciekinierów z ziem utraconych. Ciągły konflikt z częścią społeczeństwa, krańcowe zachowania jednostek (groźby zabójstwa) oraz kłopoty rodzinne sprawiły, że pisarz postanowił opuścić Niemcy. Wyjazd do Szwajcarii stanowił w gruncie rzeczy porażkę Wiecherta. Przedwczesna śmierć nie pozwoliła mu ugruntować swej pozycji w nowej rzeczywistości. Późniejszy rozwój (np. cud gospodarczy w Niemczech) sprawił, że społeczeństwo nie chciało już tak drastycznie zajmować się problemem winy i cierpienia. Dziś Ernst Wiechert jest pisarzem w Niemczech zapomnianym. Zdarza się, że nawet ludzie z lepszym wykształceniem nic nie wiedzą o tej osobowości. Z drugiej zaś strony ciągle ma on tu wybraną grupę swoich zwolenników. W szeregu miast istnieją koła przyjaciół twórczości autora, działalność naukową prowadzi Międzynarodowe Stowarzyszenie Miłośników Twórczości Ernsta Wiecherta (IEWG), nieregularnie odbywają się okolicznościowe sesje i seminaria. Ponadto istnieje tu duża, jak przypuszczam, grupa czytelników nie zabierających głosu, którzy chętnie i często sięgają po książkę Wiecherta.
Ernst Wiechert nie należy w Polsce do pisarzy zbyt znanych. Lektury szkolne nie wspominają o nim ani słowem, a jego skromna obecność na rynku wydawniczym ogranicza się teraz praktycznie do Olsztyna. Wprawdzie jego książki znaleźć można w szeregu bibliotek na terenie całego kraju, jednak krótkie spojrzenie na kartę wypożyczeń potwierdza powyższą uwagę. Szczególny wyjątek w tym zakresie stanowi region mazurski, gdzie zwłaszcza w ostatnich dwudziestu latach wzrosło zainteresowanie pisarzem. W konsekwencji powstało tam kilka inicjatyw lokalnych, które z większym bądź mniejszym powodzeniem kultywują pamięć o tym znakomitym synu tej ziemi. Twórczość Ernsta Wiecherta zasługuje na uwagę zwłaszcza dziś, w dobie łagodnego przełomu, w którym granice tracą swój dzielący charakter. Reprezentowane przez niego wartości uniwersalne, ugruntowane w tradycjach "starej Europy", przemawiają do ludzi różnych narodowości. Warto wspomnieć, że miłośników jego twórczości spotkać można także w nietypowych zakątkach świata. Niekiedy bowiem otrzymuję zapytania i informacje z takich krajów, jak Argentyna, Peru, Indie, czy Japonia. Oddzielną grupę zwolenników prozy Wiecherta stanowią polscy wodniacy, którzy z racji swego kontaktu z przyrodą potrafią docenić piękno jego opisów mazurskiego krajobrazu.
Niniejsza strona umożliwić ma również polskiemu czytelnikowi nieskomplikowany dostęp do przynajmniej niektórych utworów Ernsta Wiecherta oraz opracowań poświęconych jego osobie. Już teraz dostępne są tu wszystkie przetłumaczone na język polski książki tego wyjątkowego pisarza. Z biegiem czasu zwiększała będzie się liczba polskich publikacji poświęconych jego twórczości. Wdzięczny będę za wszelkie uwagi dotyczące moich wysiłków oraz za informacje o wydarzeniach w Polsce związanych z Ernstem Wiechertem.
Proszę korzystać z przygotowanego formularza.
☺
od 1992 r.
